Financiering

Inleiding
In de paragraaf financiering lichten we de ontwikkelingen en beleidskeuzes toe voor 2025 in een onderdeel "algemene ontwikkelingen" en een onderdeel "ontwikkelingen gemeente Oegstgeest". Onder de "algemene ontwikkelingen" komen de renteontwikkelingen en eventuele ontwikkelingen van de wet- en regelgeving aan de orde. De "ontwikkelingen gemeente Oegstgeest" richten zich specifiek op de renterisiconorm, de kasgeldlimiet en de financiering van de gemeente Oegstgeest.

Algemene ontwikkelingen

Renteontwikkelingen ­

De gemiddelde kapitaalmarktrente (= langlopende financiering) voor rentevaste en lineaire leningen met een looptijd van twintig jaar is over 2025 uitgekomen op 3,52 %. In 2024 was de gemiddelde rente 3,30 %. De rente had over 2025 een grillig verloop. In de eerste vier maanden waren er grote fluctuaties. In de maanden daarna bleef het verloop grillig, maar leek de rente zich te stabiliseren. Vanaf november is een duidelijk stijgende trend zichtbaar.

Renteverloop lineaire geldleningen met een rentevaste looptijd van 20 jaar

Rente op kortlopende financiering (rekening-courant/leningen met een looptijd korter dan één jaar)

De rente op de geldmarkt (= kortlopende financiering) wordt voornamelijk bepaald door het rentebeleid van de Europese Centrale Bank (ECB). De ECB gebruikt de rentestand om te sturen op de inflatie. Het belangrijkste tarief van de ECB is de herfinancieringsrente. Na een periode van hoge inflatie vond de ECB het verantwoord om in 2024 de rente te verlagen naar uiteindelijk 3,15%. In 2025 ging de ECB door met het verlagen van de rente naar 2.15% (rentebesluit van juni 2025). De depositorente die de ECB hanteert is voor de geldmarkt de ondergrens. De depositorente is in 2025 verlaagd van 3,0 % naar 2,0%.

Rente op langlopende financiering (leningen met een looptijd langer dan één jaar)

De rente op de kapitaalmarkt (= langlopende financiering) is, ondanks het ECB-beleid, gestegen in 2025. De kapitaalmarktrente wordt meer beïnvloed door de lang termijn verwachtingen op macro-economische niveau, zoals bijvoorbeeld verwachtingen op gebied van inflatie en economische groei. Naast de economische factoren hebben in 2025 de geopolitieke spanningen en het beleid van de Verenigde Staten een grote rol gespeeld bij de renteontwikkeling. Beide ontwikkelingen leiden tot onzekerheid op de financiële markten, wat bijna altijd leidt tot een stijging van de rente.

Kader en ontwikkelingen gemeente Oegstgeest

Beleidskaders treasury
In de Wet financiering decentrale overheden (wet Fido) staan de kaders voor een verantwoorde en professionele inrichting en uitvoering van de treasuryfunctie (zie Begrippenlijst) van decentrale overheden. De kaders voor Oegstgeest staan in onze financiële verordening 2024.

Kasgeldlimiet
De gemiddelde vlottende schuld, over drie maanden gezien, is voor een gemeente gelimiteerd op 8,5% van het begrotingstotaal. In onderstaande tabel is de ontwikkeling van deze kasgeldlimiet in 2025 weergegeven:

Kasgeldlimiet (bedragen x € 1.000)

De netto vlottende schuld betreft de leningen met een rentetypische looptijd korter dan één jaar gecorrigeerd voor de uitzettingen in 's Rijks schatkist met een rentetypische looptijd korter dan één jaar. De gemiddelde netto vlottende schuld per kwartaal betreft het gemiddelde van de drie standen telkens op de eerste dag van de maand.

In geen van de vier kwartalen over 2025 is de kasgeldlimiet overschreden.

Renterisiconorm
Over de langlopende schuld mogen de jaarlijkse aflossingen en renteherzieningen niet meer bedragen dan 20% van het begrotingstotaal. In onderstaande tabel is de ontwikkeling van deze renterisiconorm in 2025 weergegeven:

Renterisiconorm (bedragen x € 1.000)

Het begrotingstotaal is bepaald op basis van de som van de lasten en de toevoegingen aan de reserve, zoals vermeld in de primitieve begroting.

Over 2025 is de renterisiconorm niet overschreden.

Financiering
De ontwikkeling van de leningenportefeuille staat in onderstaande tabel.

Leningenportefeuille (bedragen x € 1.000)

In 2025 zijn geen langlopende leningen aangetrokken doordat nog voldoende liquide middelen aanwezig waren in de 's Rijks schatkist. Per eind 2025 is het saldo dat wordt aangehouden in de 's Rijks schatkist nagenoeg nihil.

Rentemethodiek en renteresultaat­
Voor de toerekening van de rentelasten aan de programma's maakt de gemeente Oegstgeest gebruik van de rente-omslagmethode. Het totaal van de rentelasten wordt ‘omgeslagen’ over het geheel van de investeringen met een percentage van 0,60%. De werkelijke rentelasten betreffen het totaal van de rentelasten op de langlopende geldleningen en de kortlopende financiering minus de renteopbrengsten van overtollige middelen en verstrekte geldleningen.

Door toepassing van de rente-omslagmethode worden de rentelasten aan de hand van de stand van de investeringen per 1 januari van het verslagjaar toegerekend aan de prestaties in de programmabegroting. De achterliggende gedachte is hierbij dat de gehanteerde omslagrente een reëel percentage is. Zodra de afwijking tussen de gehanteerde omslagrente en de werkelijke rentelast te groot wordt, dan dient de gehanteerde omslagrente aangepast te worden.

Hieronder een overzicht van het renteresultaat:

1. ¹ Bedragen x € 1.000

Doordat er een verschil is tussen het gehanteerde omslagpercentage en het werkelijke percentage ontstaat er een renteresultaat. Omdat het renteresultaat over 2025 hoger zou uitkomen dat de wettelijke norm (Besluit Begroting en Verantwoording) is bij de Decemberwijzging 2025 de omslagrente verlaagd van 1,4% naar 0,6%.

Het gerealiseerde renteresultaat van € -21.000 voordeel betekent dat de gehanteerde omslagrente van 0,6% marginaal hoger is dan het werkelijke percentage. Er wordt € -21.000 meer rente doorberekend naar de activa, dan dat er daadwerkelijke aan rente wordt betaald aan de geldverstrekkers. Het verschil bevindt zich binnen de toegestane bandbreedte van 25% (het werkelijke verschil is 5%). Dat betekent dat een reëel rentepercentage wordt toegerekend aan de activa.

Schatkistbankieren
We bewaken dat de roodstand op het rekeningcourant het maximum niet overschrijdt en niet tot kosten leidt. Gedurende 2025 zijn de overtollige middelen afgestort in 's Rijks schatkist om binnen de gestelde doelmatigheidsdrempel te blijven. Conform de vereisten in het BBV (art 52c) is in de toelichting op de balans het drempelbedrag vermeld en, per kwartaal, het bedrag aan middelen dat de gemeente Oegstgeest buiten ’s Rijks schatkist heeft aangehouden.

Relatiebeheer
De NV Bank Nederlandse Gemeenten (BNG) is onze huisbankier. Daarnaast hebben wij één bankrekening bij de ING bank (in gebruik bij het Sociaal Domein). We onderhouden de relaties met financiële instellingen, gericht op het aantrekken van financiering (kort- en langlopende leningen). Wij streven naar marktconforme condities of gunstiger voor de financiële diensten die wij afnemen.